Đăng ký kinh doanh là gì? Nên chọn hộ kinh doanh hay doanh nghiệp?
Đăng ký kinh doanh là thủ tục pháp lý bắt buộc để cá nhân hoặc tổ chức được phép tiến hành hoạt động kinh doanh hợp pháp tại Việt Nam. Tùy vào quy mô, nhu cầu phát triển và ngành nghề, bạn có thể lựa chọn một trong hai hình thức chính: hộ kinh doanh cá thể hoặc thành lập doanh nghiệp (công ty TNHH, công ty cổ phần).
So sánh hộ kinh doanh và doanh nghiệp: Nên chọn loại hình nào?
Việc lựa chọn giữa hộ kinh doanh hay doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô vốn, số lượng nhân viên, khả năng mở rộng và các yêu cầu pháp lý của ngành nghề kinh doanh. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp:
| Tiêu chí | Hộ kinh doanh cá thể | Doanh nghiệp (Công ty TNHH/Cổ phần) |
|---|---|---|
| Tư cách pháp nhân | Không có tư cách pháp nhân | Có tư cách pháp nhân |
| Số lượng lao động | Tối đa 10 người | Không giới hạn |
| Vốn điều lệ tối thiểu | Không yêu cầu | Không yêu cầu (trừ ngành có điều kiện) |
| Chế độ thuế | Thuế khoán hoặc tự kê khai (từ 2026, chỉ áp dụng kê khai) | Tự kê khai theo quý/năm |
| Khả năng mở chi nhánh | Không được phép | Được phép mở chi nhánh, văn phòng đại diện |
| Cơ quan đăng ký | UBND cấp xã (từ 01/7/2025) | Sở Tài Chính |
| Thủ tục thành lập | Đơn giản, nhanh chóng | Phức tạp hơn, yêu cầu nhiều giấy tờ |
| Phù hợp với | Kinh doanh nhỏ lẻ, cá nhân, gia đình | Kinh doanh quy mô lớn, cần huy động vốn |
Nếu bạn mới bắt đầu kinh doanh với quy mô nhỏ (dưới 10 nhân viên), doanh thu dự kiến dưới 1 tỷ đồng/năm, và chưa có nhu cầu gọi vốn đầu tư – hộ kinh doanh cá thể là lựa chọn phù hợp với thủ tục đơn giản và chi phí thấp. Ngược lại, nếu bạn có kế hoạch mở rộng, hợp tác với đối tác hoặc kinh doanh ngành nghề có điều kiện – hãy cân nhắc thành lập công ty ngay từ đầu.
Quy định mới về đăng ký kinh doanh từ 01/7/2025 có gì thay đổi?
Từ ngày 01/7/2025, Nghị định 168/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế hoàn toàn Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Đây là bước thay đổi quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Nghị định 01/2021/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ 01/7/2025. Các thông tin cũ về đăng ký tại Phòng Tài chính – Kế hoạch cấp huyện không còn chính xác. Vui lòng tham khảo quy định mới theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
Những thay đổi chính trong Nghị định 168/2025/NĐ-CP
- Thay đổi cơ quan tiếp nhận hồ sơ: Hộ kinh doanh đăng ký tại UBND cấp xã (Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị) thay vì Phòng Đăng ký kinh doanh cấp huyện như trước. Điều này giúp rút ngắn khoảng cách và thời gian đi lại cho người dân.
- Sử dụng số định danh cá nhân: Nếu sử dụng số định danh cá nhân trong hồ sơ, không cần nộp bản sao CCCD/ Căn cước. Hệ thống sẽ tự động tra cứu và xác minh thông tin.
- Bổ sung quy định về chủ sở hữu hưởng lợi (chỉ áp dụng với doanh nghiệp): Doanh nghiệp phải kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi trong hồ sơ đăng ký, đảm bảo minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Trường hợp thành lập trước 07/2025 phải bổ sung.
“Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện có thẩm quyền đăng ký hộ kinh doanh theo quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các văn bản hướng dẫn thi hành.”
— Trích Điều 22, Nghị định 168/2025/NĐ-CPCác văn bản pháp luật liên quan cần biết
| Văn bản | Nội dung chính | Hiệu lực |
|---|---|---|
| Nghị định 168/2025/NĐ-CP | Quy định chi tiết về đăng ký doanh nghiệp và hộ kinh doanh | 01/7/2025 |
| Luật số 76/2025/QH15 | Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp 2020 | 01/7/2025 |
| Thông tư 68/2025/TT-BTC | Ban hành biểu mẫu đăng ký Doanh nghiệp và Hộ kinh doanh | 01/7/2025 |
| Nghị định 125/2025/NĐ-CP | Quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền Địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài Chính | 01/7/2025 |
| Luật Doanh nghiệp 2020 | Quy định về thành lập, tổ chức quản lý doanh nghiệp | 01/01/2021 |
Điều kiện để được đăng ký hộ kinh doanh cá thể là gì?
Không phải ai cũng đủ điều kiện để đăng ký hộ kinh doanh. Theo quy định tại Điều 80 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, các đối tượng sau đây được phép đăng ký hộ kinh doanh cá thể:
Ai được phép đăng ký hộ kinh doanh?
- Cá nhân là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015
- Thành viên hộ gia đình cùng đăng ký kinh doanh (nếu có)
- Người đại diện hộ gia đình đứng tên làm chủ hộ kinh doanh
Những ai không được đăng ký hộ kinh doanh?
- Người chưa thành niên (dưới 18 tuổi)
- Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc mất năng lực hành vi dân sự
- Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành hình phạt tù
- Người đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc
- Người bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định
- Các trường hợp khác theo quy định pháp luật (cán bộ, công chức nhà nước không được kinh doanh trong một số lĩnh vực)
Mỗi cá nhân chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể đồng thời là thành viên góp vốn, cổ đông trong các doanh nghiệp khác (công ty TNHH, công ty cổ phần). Nếu muốn kinh doanh nhiều địa điểm, bạn nên cân nhắc thành lập doanh nghiệp thay vì hộ kinh doanh.
Hồ sơ đăng ký kinh doanh cần chuẩn bị những gì?
Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể theo quy định mới tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP khá đơn giản. Bạn chỉ cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
Danh sách hồ sơ bắt buộc
| STT | Loại giấy tờ | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 1 | Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh | 01 bản | Theo mẫu Phụ lục III-1 Thông tư 68/2025 |
| 2 | Bản sao giấy tờ pháp lý cá nhân | 01 bản | Bản sao công chứng CCCD/Căn cước của chủ hộ (không cần nếu dùng số định danh, tuy nhiên, phải bổ sung nếu thông tin không trùng khớp với dữ liệu quốc gia về dân cư khi đối chiếu trên hệ thống) |
| 3 | Biên bản họp thành viên hộ gia đình | 01 bản | Chỉ cần khi có nhiều thành viên cùng góp vốn |
| 4 | Văn bản ủy quyền | 01 bản | Nếu ủy quyền người khác nộp hồ sơ thay |
| 5 | Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng địa chỉ | 01 bản | Hợp đồng thuê/mượn nhà + Sổ đỏ (sao y) |
Hướng dẫn điền Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh
Giấy đề nghị đăng ký là thành phần quan trọng nhất của hồ sơ. Bạn cần điền đầy đủ và chính xác các thông tin sau:
- Tên hộ kinh doanh: Bao gồm “Hộ kinh doanh” + Tên riêng. Ví dụ: “Hộ kinh doanh Phở Hà Nội Nguyễn Văn A”
- Địa chỉ trụ sở: Ghi đầy đủ số nhà, đường/phố, phường/xã, quận/huyện, tỉnh/thành phố
- Ngành nghề kinh doanh: Ghi theo mã ngành cấp 4 trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam
- Vốn kinh doanh: Tổng số vốn đầu tư ban đầu (không yêu cầu tối thiểu)
- Số lao động: Dự kiến số lao động (không quá 10 người)
Bạn có thể tải mẫu Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh (Phụ lục II mẫu số 1 Thông tư 68/2025) và các biểu mẫu khác tại website của Sở Tài Chính tỉnh/thành phố hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia. Liên hệ Luật Nam Sơn để được tư vấn soạn hồ sơ qua Hotline 0932.263.419.
Quy trình 5 bước đăng ký hộ kinh doanh như thế nào?
Quy trình đăng ký hộ kinh doanh theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP được thực hiện qua 5 bước đơn giản. Bạn có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp tại UBND cấp xã hoặc nộp online qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
Chuẩn bị thông tin đăng ký
Xác định rõ tên hộ kinh doanh, địa chỉ trụ sở (phải có hợp đồng thuê/mượn hoặc sổ đỏ), ngành nghề kinh doanh theo mã ngành cấp 4, và số vốn kinh doanh ban đầu. Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện, cần tìm hiểu trước các giấy phép con cần thiết.
Soạn và hoàn thiện hồ sơ
Chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo danh sách ở mục trên. Điền chính xác thông tin vào Giấy đề nghị đăng ký (mẫu Phụ lục II mẫu số 1), photo bản CCCD/hộ chiếu, và chuẩn bị giấy tờ về địa chỉ kinh doanh.
Nộp hồ sơ đăng ký
Cách 1 – Nộp trực tiếp: Đến Bộ phận Một cửa – Phòng Kinh tế Hạ tầng đô thị tại UBND cấp xã nơi đặt trụ sở kinh doanh.
Cách 2 – Nộp online: Đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản VNeID cấp độ 2, chọn dịch vụ “Đăng ký hộ kinh doanh” và tải hồ sơ lên.
Chờ xử lý và nhận kết quả
Thời gian giải quyết là 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ. Nếu hồ sơ cần bổ sung, cơ quan đăng ký sẽ thông báo trong vòng 1 ngày làm việc. Sau khi được duyệt, bạn nhận Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Thực hiện thủ tục sau đăng ký
Trong vòng 10 ngày sau khi nhận giấy phép, bạn cần đăng ký thuế tại Chi cục Thuế quận/huyện, treo biển hiệu tại trụ sở, làm con dấu (nếu cần), và xin giấy phép con cho ngành nghề có điều kiện.
Để đăng ký hộ kinh doanh online, bạn cần có tài khoản VNeID cấp độ 2 (đã xác thực sinh trắc học). Truy cập Cổng dịch vụ công quốc gia tại dichvucong.gov.vn, tìm dịch vụ “Đăng ký hộ kinh doanh” của UBND xã nơi bạn đặt trụ sở, và làm theo hướng dẫn. Lưu ý: Mỗi tỉnh/thành có cổng dịch vụ công riêng.
Thời gian giải quyết và lệ phí đăng ký kinh doanh là bao nhiêu?
Một trong những câu hỏi được quan tâm nhất khi đăng ký kinh doanh là thời gian và chi phí. Dưới đây là thông tin chi tiết theo quy định mới nhất:
Thời gian giải quyết hồ sơ
| Loại hình | Thời gian xử lý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hộ kinh doanh cá thể | 3 ngày làm việc | Kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, không tính T7, CN |
| Doanh nghiệp (TNHH, CP) | 3 ngày làm việc | Tại Sở Tài Chính |
| Bổ sung hồ sơ | 5 ngày làm việc | Thời hạn để nộp lại sau khi nhận yêu cầu bổ sung |
Lệ phí đăng ký kinh doanh chi tiết
- Không thu lệ phí đăng ký
- Không phí công bố thông tin
- Chỉ tốn chi phí photo hồ sơ
- Lệ phí đăng ký: 100.000đ
- Thuế môn bài năm đầu: Miễn từ 2026
Thuế và nghĩa vụ tài chính cho hộ kinh doanh
Sau khi được cấp giấy phép, hộ kinh doanh cần thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Chế độ thuế áp dụng phụ thuộc vào mức doanh thu hàng năm:
| Mức doanh thu/năm | Thuế GTGT | Thuế TNCN | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| ≤ 500 triệu đồng | Miễn | Miễn | Được miễn hoàn toàn (áp dụng từ 2026) |
| > 500 triệu (Phân phối hàng hóa) | 1% | 0.5% | Thuế kê khai theo doanh thu (áp dụng từ 2026) |
| > 500 triệu (Dịch vụ, xây dựng không bao thầu) | 5% | 2% | Thuế kê khai theo doanh thu (áp dụng từ 2026) |
| > 500 triệu (Sản xuất, vận tải) | 3% | 1.5% | Thuế kê khai theo doanh thu (áp dụng từ 2026) |
| > 500 triệu (Cho thuê tài sản) | 5% | 5% | Thuế kê khai theo doanh thu (áp dụng từ 2026) |
Từ 01/6/2025: Hộ kinh doanh có doanh thu ≥ 1 tỷ đồng/năm trong ngành bán lẻ, dịch vụ phải sử dụng hóa đơn điện tử máy tính tiền.
Dự kiến từ 2026: Bỏ chế độ thuế khoán, chuyển sang chế độ tự kê khai cho tất cả hộ kinh doanh.
Sau khi được cấp giấy phép cần làm những thủ tục gì?
Nhận được Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh chưa phải là bước cuối cùng. Bạn cần thực hiện các thủ tục sau đây để hoạt động kinh doanh hợp pháp:
Các thủ tục bắt buộc sau khi có giấy phép
- Đăng ký thuế (trong vòng 10 ngày): Đến Chi cục Thuế Khu vực nơi đặt trụ sở để đăng ký mã số thuế và kê khai thuế ban đầu. Mang theo: Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh (bản gốc + 1 bản sao), CCCD của chủ hộ, hợp đồng thuê nhà + sổ đỏ.
- Treo biển hiệu tại trụ sở: Biển hiệu phải ghi rõ tên hộ kinh doanh, địa chỉ, số điện thoại theo đúng thông tin đã đăng ký.
- Mở tài khoản ngân hàng (khuyến khích): Tách biệt tài chính cá nhân và kinh doanh, thuận tiện cho giao dịch và quản lý dòng tiền.
- Làm con dấu (không bắt buộc): Hộ kinh doanh có thể làm con dấu vuông để sử dụng trong giao dịch nếu cần.
Xin giấy phép con cho ngành nghề có điều kiện
Nếu bạn kinh doanh ngành nghề có điều kiện, cần xin thêm giấy phép con trước khi hoạt động. Một số ví dụ phổ biến:
| Ngành nghề | Giấy phép cần có | Cơ quan cấp |
|---|---|---|
| Dịch vụ ăn uống, nhà hàng, quán ăn | Giấy chứng nhận An toàn vệ sinh thực phẩm | Phòng Kinh tế, Hạ tầng – Đô thị cấp xã |
| Bán lẻ rượu | Giấy phép bán lẻ rượu | Phòng Kinh tế, Hạ tầng – Đô thị cấp xã |
| Bán lẻ thuốc lá | Giấy phép bán lẻ thuốc lá | Phòng Kinh tế, Hạ tầng – Đô thị cấp xã |
| Karaoke, vũ trường | Giấy phép An ninh trật tự + PCCC | Công an cấp xã |
| Cầm đồ | Giấy chứng nhận đủ điều kiện ANTT | Công an cấp tỉnh |
| Lưu trú (khách sạn, nhà nghỉ) | Giấy phép kinh doanh lưu trú + PCCC | Công an cấp xã – tỉnh, Sở du lịch (tùy quy mô) |
Công ty Luật Nam Sơn cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ xin các loại giấy phép con như: Giấy phép An toàn vệ sinh thực phẩm, Giấy phép Phòng cháy chữa cháy, Giấy phép An ninh trật tự, Giấy phép Bán lẻ rượu/thuốc lá… Liên hệ để được tư vấn chi tiết 0932263419 hoặc Zalo.
Dịch vụ tư vấn đăng ký kinh doanh của Luật Nam Sơn
Công ty Luật TNHH MTV Nam Sơn chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý về đăng ký kinh doanh trên toàn quốc với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, quy trình chuyên nghiệp và cam kết chất lượng dịch vụ.
Tại sao nên sử dụng dịch vụ của Luật Nam Sơn?
- Đội ngũ luật sư chuyên nghiệp: Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực doanh nghiệp, am hiểu quy định pháp luật mới nhất
- Quy trình nhanh chóng: Soạn hồ sơ trong 24h, cam kết đúng thời hạn hoặc hoàn tiền
- Chi phí hợp lý: Báo giá trọn gói, không phát sinh chi phí ẩn
- Hỗ trợ toàn quốc: Có văn phòng và cộng sự tại TP.HCM, Hà Nội, Khánh Hòa, Quảng Ngãi và nhiều tỉnh thành khác
- Giao kết quả tận nơi: Nhận giấy phép và giao tận địa chỉ khách hàng yêu cầu
- Tư vấn miễn phí: Giải đáp mọi thắc mắc về thủ tục, hồ sơ, ngành nghề kinh doanh
Bảng giá dịch vụ tư vấn đăng ký kinh doanh
- Tư vấn ngành nghề, địa chỉ
- Soạn toàn bộ hồ sơ
- Nộp hồ sơ và theo dõi
- Nhận và giao giấy phép tận nơi
- Hướng dẫn thủ tục thuế
- Tư vấn loại hình, cơ cấu vốn
- Soạn điều lệ, hồ sơ đăng ký
- Đăng ký tại Sở KH&ĐT
- Khắc dấu tròn công ty
- Hỗ trợ mở tài khoản ngân hàng
- Kê khai thuế ban đầu
- Tư vấn cơ cấu cổ đông
- Soạn điều lệ chuyên sâu
- Đăng ký tại Sở KH&ĐT
- Khắc dấu + Token chữ ký số
- Đăng ký hóa đơn điện tử
- Hỗ trợ pháp lý 3 tháng đầu
Giảm 20% cho khách hàng sử dụng dịch vụ lần đầu hoặc giới thiệu khách hàng mới. Miễn phí tư vấn thuế và kế toán 1 tháng đầu tiên cho tất cả gói dịch vụ.
Đội ngũ luật sư của Luật Nam Sơn sẵn sàng hỗ trợ bạn 24/7. Gọi điện hoặc nhắn Zalo để được tư vấn chi tiết về thủ tục đăng ký kinh doanh phù hợp nhất với nhu cầu của bạn.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký kinh doanh (FAQ)
• Hộ kinh doanh: Miễn phí hoàn toàn
• Doanh nghiệp: 100.000đ lệ phí
Dịch vụ trọn gói tại Luật Nam Sơn:
• Hộ kinh doanh: từ 1.000.000đ
• Công ty TNHH: từ 2.500.000đ
• Công ty cổ phần: từ 3.500.000đ
• Cơ quan tiếp nhận: Hộ kinh doanh đăng ký tại UBND cấp xã thay vì cấp huyện
• Minh bạch hơn: Bổ sung quy định về chủ sở hữu hưởng lợi
• Số hóa mạnh mẽ: Khuyến khích đăng ký online qua Cổng dịch vụ công với VNeID
• Doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm: Được miễn thuế GTGT và thuế TNCN (tăng lên 500 triệu áp dụng từ 2026)
• Không cần đăng ký nếu bán hàng không thường xuyên, mang tính cá nhân (thanh lý đồ cũ, bán nhỏ lẻ không vì lợi nhuận)
• Bán trên sàn TMĐT (Shopee, Lazada…): Các sàn yêu cầu thông tin đăng ký kinh doanh để xác minh người bán
Kết luận
Đăng ký kinh doanh là bước đầu tiên quan trọng để bạn bắt đầu hoạt động kinh doanh hợp pháp tại Việt Nam. Với những thay đổi trong Nghị định 168/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/7/2025, thủ tục đăng ký hộ kinh doanh đã trở nên đơn giản và thuận tiện hơn bao giờ hết – đặc biệt khi chuyển về tiếp nhận tại UBND cấp xã.
Tùy vào quy mô và định hướng phát triển, bạn có thể lựa chọn hình thức hộ kinh doanh cá thể (phù hợp kinh doanh nhỏ, gia đình) hoặc thành lập doanh nghiệp (công ty TNHH, cổ phần – phù hợp quy mô lớn, cần tư cách pháp nhân). Dù lựa chọn hình thức nào, việc nắm vững quy định pháp luật và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và tránh các rủi ro pháp lý.
Công ty Luật TNHH MTV Nam Sơn với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, quy trình chuyên nghiệp và cam kết chất lượng dịch vụ, sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong mọi thủ tục đăng ký kinh doanh. Liên hệ ngay qua Hotline 0932.263.419 hoặc 0889.181.585 để được tư vấn miễn phí!


