Thủ Tục Ly Hôn Với Người Đài Loan [Hướng Dẫn A–Z 2026]

Ly hôn với người Đài Loan được pháp luật quy định như thế nào?

Ly hôn với người Đài Loan thuộc nhóm ly hôn có yếu tố nước ngoài, được điều chỉnh bởi Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (Luật 52/2014/QH13). Theo đó, khi một trong hai bên vợ hoặc chồng là người nước ngoài (bao gồm người mang hộ chiếu Đài Loan), hoặc khi việc kết hôn được xác lập ở nước ngoài, quan hệ ly hôn mang yếu tố nước ngoài và phải tuân theo thủ tục riêng, phức tạp hơn ly hôn trong nước.

Một điểm đặc thù cần lưu ý: Đài Loan không được Việt Nam công nhận là quốc gia theo luật quốc tế (chính sách “Một Trung Quốc”). Quan hệ hai bên được duy trì qua cơ chế phi chính phủ — thông qua Văn phòng Kinh tế và Văn hóa. Hệ quả: không có đại sứ quán hay lãnh sự quán Đài Loan tại Việt Nam, khiến các thủ tục tống đạt và hợp pháp hóa giấy tờ phải đi qua kênh riêng. Tuy nhiên, nhờ Thỏa thuận Tương trợ Tư pháp về dân sự giữa Việt Nam và Đài Loan (ký ngày 12/4/2010), nhiều thủ tục được đơn giản hóa hơn so với các nước không có thỏa thuận.

Hai hình thức ly hôn — bạn thuộc trường hợp nào?

Tất cả các vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài đều chỉ có thể giải quyết theo một trong hai hình thức sau:

Nộp đơn ở đâu — thẩm quyền tòa án?

Đây là thông tin thay đổi lớn nhất năm 2025 mà nhiều người chưa biết. Kể từ ngày 01/7/2025, theo Luật 81/2025/QH15 sửa đổi Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, toàn bộ hệ thống tòa án cấp huyện được tổ chức lại thành Tòa án nhân dân (TAND) khu vực. Hệ quả trực tiếp: thẩm quyền sơ thẩm giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài chuyển từ TAND cấp tỉnh xuống TAND khu vực — gần dân hơn, thuận tiện hơn.

Nộp đơn tại TAND khu vực nào?

Căn cứ Điều 35, 37, 469–470 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và hướng dẫn mới nhất về TAND khu vực, thẩm quyền được xác định như sau:

Nên ly hôn tại Việt Nam hay tại Đài Loan?

Câu hỏi này rất nhiều người thắc mắc. Câu trả lời ngắn gọn: đa số trường hợp nên ly hôn tại Việt Nam nếu bạn đang sống ở đây. Bảng so sánh dưới đây giúp bạn hiểu rõ hơn:

Hồ sơ ly hôn với người Đài Loan cần chuẩn bị những gì?

Hồ sơ đúng và đầy đủ là yếu tố quyết định tòa án có thụ lý hay không. Dưới đây là danh sách cụ thể cho từng trường hợp:

Hồ sơ thuận tình ly hôn

• Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (theo mẫu của tòa án — tải tại TAND khu vực)
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn bản gốc hoặc trích lục (nếu đăng ký tại Việt Nam) hoặc bản đã dịch thuật và hợp pháp hóa (nếu đăng ký tại Đài Loan)
• CCCD/hộ chiếu của cả hai bên (bản sao công chứng)
• Giấy xác nhận cư trú của nguyên đơn tại Việt Nam
• Giấy khai sinh của con (nếu có con chung) — bản sao công chứng
• Đơn xin xét xử vắng mặt (nếu người Đài Loan không về Việt Nam) + Giấy ủy quyền hợp pháp hóa lãnh sự

Hồ sơ ly hôn đơn phương — bổ sung thêm

• Đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn (nêu rõ căn cứ theo Điều 56 Luật HNGĐ: tình trạng hôn nhân trầm trọng, không thể đoàn tụ)
• Tài liệu, chứng cứ về căn cứ ly hôn: biên bản hòa giải tại tổ dân phố, xác nhận của địa phương về tình trạng hôn nhân
• Giấy tờ chứng minh tài sản (nếu có tranh chấp): sổ đỏ, sổ tiết kiệm…
• Địa chỉ của bị đơn tại Đài Loan (để tòa thực hiện ủy thác tư pháp tống đạt)
• Chứng cứ chứng minh bị đơn đang cư trú tại Đài Loan: email, tin nhắn, ảnh chụp…

Quy trình ly hôn từng bước diễn ra như thế nào?

Dù là thuận tình hay đơn phương, quy trình ly hôn có yếu tố nước ngoài đều trải qua 6 bước cơ bản sau đây. Thời gian mỗi bước có thể thay đổi tùy vào sự phối hợp của hai bên và việc bị đơn có ở trong nước hay không.

Ly hôn vắng mặt khi chồng/vợ Đài Loan không về Việt Nam?

Đây là tình huống chiếm đa số trong các vụ ly hôn với người Đài Loan: chồng/vợ đang ở Đài Loan, không hợp tác, hoặc đã mất liên lạc. Pháp luật Việt Nam hoàn toàn cho phép tiến hành ly hôn vắng mặt — nhưng thủ tục và thời gian sẽ phức tạp hơn.

Trường hợp thuận tình nhưng người Đài Loan không về được

Nếu cả hai đã đồng ý ly hôn nhưng chồng/vợ không thể về Việt Nam, có hai phương án:

• Ủy quyền qua hợp pháp hóa lãnh sự: Người Đài Loan làm giấy ủy quyền cho bạn hoặc một người thân đại diện tại tòa. Giấy ủy quyền phải được công chứng tại Đài Loan, sau đó hợp pháp hóa qua Văn phòng Kinh tế Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam.
• Nộp đơn xin xét xử vắng mặt: Kèm theo đơn đề nghị xét xử vắng mặt và giải trình lý do không thể có mặt. Tòa sẽ xem xét chấp thuận.

Trường hợp đơn phương — chồng/vợ Đài Loan không hợp tác hoặc mất liên lạc

Đây là tình huống khó nhất nhưng vẫn có giải pháp rõ ràng. Tòa sẽ tiến hành ủy thác tư pháp để tống đạt thông báo cho bị đơn tại Đài Loan, thông qua:

• Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc — cơ quan đảm nhiệm kênh liên lạc tư pháp giữa hai bên.
• Sau khi ủy thác tư pháp hoàn tất (hoặc bị đơn không phản hồi trong thời hạn quy định), tòa vẫn có thể xét xử vắng mặt bị đơn và tuyên bản án ly hôn.

Hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng cần lưu ý gì?

Mọi giấy tờ do Đài Loan cấp (giấy kết hôn, khai sinh, hộ chiếu, ủy quyền…) trước khi sử dụng tại tòa án Việt Nam đều cần qua hai bước xác thực: hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng.

Khi nào được miễn hợp pháp hóa lãnh sự?

Theo Điều 15 Thỏa thuận Tương trợ Tư pháp Việt Nam – Đài Loan (2010), các giấy tờ được cấp hoặc công chứng bởi cơ quan có thẩm quyền của Đài Loan phục vụ mục đích tương trợ tư pháp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự. Tuy nhiên, trong thực tiễn, nhiều tòa án vẫn yêu cầu xác thực để đảm bảo tính pháp lý. Nên tham khảo ý kiến luật sư trước khi nộp hồ sơ.

Cơ quan thực hiện hợp pháp hóa

Vì Đài Loan không có đại sứ quán chính thức tại Việt Nam, thủ tục thực hiện qua:

• Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Hà Nội — đối với giấy tờ phát hành tại Đài Loan cần xác thực cho sử dụng tại Việt Nam.
• Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc — đối với giấy tờ Việt Nam cần xác thực để sử dụng tại Đài Loan.

Yêu cầu dịch thuật công chứng

Tất cả giấy tờ tiếng Trung phải được dịch sang tiếng Việt bởi dịch thuật viên có chứng chỉ và công chứng tại văn phòng công chứng được Nhà nước cấp phép. Lưu ý: chọn đơn vị dịch thuật có kinh nghiệm với tiếng Trung pháp lý (khác biệt nhiều so với tiếng Trung thông thường).

Chi phí và thời gian giải quyết ly hôn thực tế là bao nhiêu?

Chi phí là mối quan tâm hàng đầu nhưng ít bài viết nào cung cấp số liệu cụ thể. Dưới đây là bảng ước tính chi tiết dựa trên thực tế các vụ án đã giải quyết:

Quyền nuôi con và chia tài sản khi ly hôn xuyên biên giới?

Hai vấn đề này thường gây tranh chấp nhất và có thể kéo dài thời gian giải quyết đáng kể. Pháp luật Việt Nam có quy định rõ ràng, nhưng việc thực thi khi bên kia ở nước ngoài đòi hỏi hiểu biết pháp lý chuyên sâu.

Quyền nuôi con — ai được nuôi khi bố hoặc mẹ ở Đài Loan?

Căn cứ Điều 81 Luật HNGĐ 2014, tòa án quyết định quyền nuôi con dựa trên lợi ích tốt nhất của trẻ, không phân biệt quốc tịch của cha mẹ. Nguyên tắc cơ bản:

• Con dưới 36 tháng tuổi: Giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ khi mẹ không đủ điều kiện.
• Con từ 7 tuổi trở lên: Tòa phải hỏi ý kiến của con trước khi quyết định.
• Trường hợp chung: Tòa xem xét điều kiện vật chất, tình cảm, môi trường sống của mỗi bên.

Điểm đặc biệt khi người kia ở Đài Loan: nếu bạn là người trực tiếp nuôi con tại Việt Nam, bên Đài Loan có nghĩa vụ cấp dưỡng theo Điều 82 Luật HNGĐ và mức cụ thể theo Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP (mức tối thiểu từ 15% thu nhập/tháng). Thực thi nghĩa vụ cấp dưỡng xuyên biên giới có thể thực hiện qua cơ chế Thỏa thuận Tương trợ Tư pháp 2010.

Chia tài sản khi có tài sản ở cả Việt Nam và Đài Loan

Nguyên tắc “luật nơi có vật” được áp dụng theo Điều 59 Luật HNGĐ 2014 và Điều 678 Bộ luật Dân sự 2015:

• Bất động sản tại Việt Nam (đất đai, nhà ở): áp dụng pháp luật Việt Nam — tòa Việt Nam có thẩm quyền phán quyết.
• Tài sản tại Đài Loan (nhà, đất, xe cộ…): áp dụng pháp luật Đài Loan — cần thực hiện thủ tục riêng theo quy định của Đài Loan.
• Tiền gửi ngân hàng, cổ phần, động sản: Thường áp dụng luật nơi hai vợ chồng có nơi cư trú chung cuối cùng, hoặc thỏa thuận giữa hai bên.

Sau khi có bản án, cần làm thêm thủ tục gì?

Sau khi tòa ra quyết định/bản án ly hôn có hiệu lực, còn hai thủ tục quan trọng cần hoàn thành để hôn nhân chấm dứt hoàn toàn trên giấy tờ tại cả hai nơi.

Ghi chú ly hôn tại Việt Nam Mới 2025

Theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2025), thủ tục ghi chú việc ly hôn vào sổ hộ tịch chuyển từ UBND cấp huyện xuống UBND cấp xã/phường nơi bạn đăng ký hộ khẩu. Hồ sơ gồm: đơn yêu cầu ghi chú + bản sao bản án/quyết định ly hôn có hiệu lực + CCCD của người yêu cầu. Thời hạn giải quyết: 5 ngày làm việc (tối đa 8 ngày nếu cần xác minh thêm).

Công nhận bản án ly hôn tại Đài Loan

Nhờ Điều 19 Thỏa thuận Tương trợ Tư pháp Việt Nam – Đài Loan (2010), bản án ly hôn được tuyên tại Việt Nam có thể được công nhận tại Đài Loan mà không cần phải tiến hành ly hôn lại lần nữa. Thủ tục công nhận do phía Đài Loan quy định — thông qua Tòa án gia đình Đài Loan và Văn phòng KTVH VN tại Đài Bắc.

Công nhận bản án ly hôn Đài Loan tại Việt Nam

Nếu vụ ly hôn được giải quyết tại Đài Loan (ví dụ cả hai đang sống ở đó), để bản án có hiệu lực tại Việt Nam cần nộp đơn yêu cầu công nhận tại TAND cấp tỉnh nơi bạn cư trú tại Việt Nam, theo thủ tục quy định tại Điều 423–432 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Sau khi được công nhận, tiến hành ghi chú tại UBND cấp xã như trên.

Câu hỏi thường gặp về ly hôn với người Đài Loan

Kết luận

Ly hôn với người Đài Loan là thủ tục hoàn toàn thực hiện được tại Việt Nam, nhưng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và hiểu đúng các quy định pháp luật — đặc biệt là những thay đổi quan trọng có hiệu lực từ 01/7/2025. Ba điều bạn cần ghi nhớ:

• Ghi chú kết hôn trước: Nếu kết hôn tại Đài Loan, phải ghi chú tại UBND cấp xã trước khi nộp đơn.
• Nộp đơn tại TAND khu vực: Từ 01/7/2025, thẩm quyền sơ thẩm chuyển từ tòa tỉnh xuống TAND khu vực gần nhà hơn.
• Bản án Việt Nam có giá trị tại Đài Loan: Nhờ Thỏa thuận Tương trợ Tư pháp 2010, bạn không cần ly hôn hai lần.

Nếu bạn đang đối mặt với trường hợp người Đài Loan không hợp tác, hồ sơ phức tạp, hay lo lắng về quyền nuôi con — đừng tự mình xử lý một mình. Sai sót trong hồ sơ có thể làm mất hàng tháng thời gian và tăng đáng kể chi phí.