Bỏ qua nội dung 
Trong cuộc sống hôn nhân, không phải lúc nào cả hai vợ chồng cũng cùng đồng thuận khi mối quan hệ đã rạn nứt. Vậy nếu một bên không đồng ý ly hôn, liệu bên còn lại có thể chấm dứt hôn nhân hợp pháp không? Câu trả lời là có – pháp luật Việt Nam đã quy định rõ quyền này thông qua cơ chế ly hôn đơn phương.
1. Ly hôn đơn phương là gì?
Ly hôn đơn phương là việc một bên vợ hoặc chồng nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết chấm dứt hôn nhân mà không cần có sự đồng ý của bên kia. Đây là quyền được pháp luật bảo hộ, thể hiện nguyên tắc tự do hôn nhân được quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Tòa án sẽ thụ lý và xem xét giải quyết yêu cầu ly hôn đơn phương sau khi đã tiến hành hòa giải không thành và có đủ căn cứ pháp lý chứng minh hôn nhân không thể tiếp tục.
Ngoài ra, trong trường hợp vợ hoặc chồng mắc bệnh tâm thần, mất năng lực hành vi dân sự hoặc là nạn nhân của bạo lực gia đình, cha, mẹ hoặc người thân thích cũng có quyền đứng ra yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn thay.
Tìm hiểu thêm: Thủ tục Ly hôn đơn phương mới nhất
2. Căn cứ Pháp lý để ly hôn khi Một bên không đồng ý
Theo Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao, Tòa án sẽ chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương khi thuộc một trong các trường hợp sau:
2.1. Bạo Lực Gia Đình
Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, bạo lực gia đình bao gồm các hành vi gây tổn hại hoặc có nguy cơ gây tổn hại về thể xác, tinh thần, tình dục và kinh tế. Đây là một trong những căn cứ quan trọng nhất để Tòa án chấp thuận yêu cầu ly hôn ngay cả khi bên kia phản đối.
Bài viết liên quan: Bị chồng đánh có nên ly hôn?
Cùng chủ đề: Bạo lực gia đình vợ có quyền ly hôn đơn phương không?
2.2. Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng
Các hành vi vi phạm nghĩa vụ hôn nhân bao gồm phá hoại hoặc chiếm đoạt tài sản chung; từ chối đóng góp tài chính cho gia đình; che giấu, sử dụng không minh bạch thu nhập hay tài sản chung.
2.3. Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, không thể cứu vãn
Tòa án sẽ xem xét thực tế quan hệ hôn nhân đã đổ vỡ hoàn toàn khi xuất hiện các dấu hiệu như: mất tình cảm hoàn toàn, không còn quan tâm chăm sóc lẫn nhau; một bên ngoại tình; xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, gây tổn thương thể chất hoặc tinh thần; thiếu bình đẳng trong mối quan hệ hoặc vi phạm quyền tự do tín ngưỡng.
3. Hậu quả của việc một bên cố tình cản trở quá trình ly hôn
Nhiều người lầm tưởng rằng nếu không ký vào đơn ly hôn thì có thể ngăn cản quá trình này. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không yêu cầu cả hai bên phải đồng ký để tiến hành ly hôn đơn phương. Việc cố tình trì hoãn, không hợp tác chỉ kéo dài thời gian và làm tốn kém chi phí, đồng thời có thể khiến Tòa án đánh giá bất lợi đối với bên không hợp tác trong các vấn đề phân chia tài sản và quyền nuôi con.
4. Quy trình Ly hôn đơn phương
Nếu bạn đang trong tình huống muốn ly hôn mà chồng không đồng ý, dưới đây là các bước thực hiện theo khuyến nghị của đội ngũ luật sư Nam Sơn:
Bước 1: Xác Nhận Địa Chỉ Cư Trú
Xin giấy xác nhận nơi cư trú của cả hai vợ chồng tại UBND phường/xã để xác định Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án (thông thường là Tòa án nơi bị đơn cư trú).
Bước 2: Chuẩn Bị Đơn Và Hồ Sơ
Soạn thảo đơn yêu cầu ly hôn đơn phương nêu rõ lý do hôn nhân không thể tiếp tục, kèm theo các chứng cứ chứng minh. Hồ sơ càng đầy đủ và thuyết phục thì khả năng Tòa chấp thuận càng cao.
Bước 3: Nộp Hồ Sơ Tại Tòa Án Có Thẩm Quyền
Nộp đơn và hồ sơ hợp lệ. Kể từ thời điểm này, người nộp đơn là nguyên đơn, bên còn lại là bị đơn.
Bước 4: Nộp Án Phí
Sau khi Tòa thụ lý, bạn sẽ nhận thông báo về mức án phí cần nộp trong thời hạn quy định để tiếp tục quá trình xét xử.
Bước 5: Tham Gia Phiên Hòa Giải
Đây là bước bắt buộc theo pháp luật. Tòa án sẽ triệu tập cả hai bên để tiến hành hòa giải. Nếu hòa giải không thành, Tòa mới tiến hành xét xử.
Bước 6: Tham Dự Phiên Tòa Xét Xử
Hai bên trình bày quan điểm, cung cấp chứng cứ. Thẩm phán xem xét toàn bộ hồ sơ và đưa ra phán quyết.
Bước 7: Nhận Bản Án / Quyết Định Ly Hôn
Bản án của Tòa là quyết định cuối cùng về việc chấp nhận hay bác bỏ yêu cầu ly hôn, đồng thời giải quyết các vấn đề liên quan như phân chia tài sản và quyền nuôi con.
Tìm hiểu thêm: Thuê Luật sư giành quyền nuôi con
Tìm hiểu thêm: Cách phân chia tài sản khi ly hôn
5. Hồ sơ cần chuẩn bị
Khi chuẩn bị yêu cầu ly hôn đơn phương khi chồng không đồng ý, hãy đảm bảo bạn có đầy đủ các giấy tờ sau:
– Bản chính hoặc bản trích lục Giấy chứng nhận kết hôn;
– Bản sao công chứng Căn cước công dân của bạn (và của chồng nếu có);
– Bản sao công chứng bản gốc hoặc bản trích lục Giấy khai sinh của con cái (nếu có);
– Các bằng chứng về tài sản chung (sổ đỏ, sổ tiết kiệm, hợp đồng mua bán…);
– Giấy xác nhận nơi cư trú của bị đơn (vợ/ chồng);
– Đơn ly hôn.
Lưu ý đặc biệt: Nếu bên kia đã xuất cảnh ra nước ngoài không rõ địa chỉ, cần bổ sung Giấy xác nhận của chính quyền địa phương về việc xuất cảnh. Nếu hôn nhân đăng ký tại nước ngoài, cần thực hiện thủ tục ghi chú kết hôn tại UBND cấp huyện theo Điều 34 Nghị định 123/2015/NĐ-CP trước khi nộp đơn ly hôn.
6. Thời điểm hôn nhân chính thức chấm dứt
Đây là điều nhiều người quan tâm sau phiên xử. Quan hệ hôn nhân chỉ được coi là chấm dứt về mặt pháp lý khi bản án có hiệu lực, cụ thể: nếu không có kháng cáo, bản án sơ thẩm có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày tuyên án; nếu có kháng cáo, quan hệ hôn nhân chỉ chấm dứt khi bản án phúc thẩm được ban hành.
Trước thời điểm này, cả hai bên vẫn còn ràng buộc pháp lý với tư cách vợ chồng.
7. Ly hôn Đơn phương có yếu tố nước ngoài
Trường hợp đơn phương ly hôn khi chồng không đồng ý trở nên phức tạp hơn khi có yếu tố nước ngoài. Đây là tình huống khi:
– Một hoặc cả hai vợ chồng mang quốc tịch nước ngoài;
– Một hoặc cả hai bên định cư ở nước ngoài;
– Hôn nhân đăng ký tại nước ngoài (theo luật nước sở tại hoặc tại cơ quan đại diện Việt Nam);
– Tài sản chung nằm ở nước ngoài.
Trong các trường hợp này, quá trình ly hôn cần tuân thủ cả luật Việt Nam và luật quốc tế liên quan, thường đòi hỏi sự tư vấn của chuyên gia pháp lý có kinh nghiệm về luật quốc tế.
Tìm hiểu thêm: Thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài
8. Vai trò của Luật sư trong vụ kiện Ly hôn đơn phương
Khi một bên không đồng ý ly hôn, có luật sư đồng hành sẽ giúp bạn chuẩn bị hồ sơ đúng và đủ ngay từ đầu, tránh bị trả lại vì thiếu giấy tờ; đàm phán và hòa giải có lợi về tài sản, quyền nuôi con trước khi ra Tòa; ứng phó với các chiến thuật trì hoãn của bên kia; và bảo vệ quyền lợi tối đa tại phiên xét xử.
Có thể bạn quan tâm: Dịch vụ Luật sư hỗ trợ Ly hôn đơn phương trọn gói
9. Duy Trì Đối Thoại Xây Dựng
Dù đang trong quá trình đơn phương ly hôn khi chồng không đồng ý, việc duy trì kênh giao tiếp tôn trọng và cởi mở vẫn rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp giảm căng thẳng mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho:
– Việc thỏa thuận về quyền nuôi con;
– Phân chia tài sản công bằng;
– Giảm thiểu tổn thương tâm lý cho các bên, đặc biệt là con cái.
Khi cả hai bên có thể trao đổi một cách văn minh, quá trình ly hôn thường diễn ra nhanh chóng hơn và ít tốn kém hơn về mặt tài chính lẫn tinh thần.
Văn phòng Luật Nam Sơn cam kết đồng hành cùng bạn trong suốt hành trình pháp lý thách thức này. Đội ngũ luật sư chuyên sâu về luật hôn nhân gia đình của chúng tôi sẽ cung cấp tư vấn toàn diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn và hướng tới giải pháp tối ưu, ngay cả trong những tình huống phức tạp nhất khi muốn ly hôn mà vợ/ chồng không đồng ý.
Liên hệ ngay:
Hotline 0932.263.419 hoặc 0889.181.585,
Liên hệ qua Zalo Luật Nam Sơn
