Ly hôn đơn phương vắng mặt được không?

Cập nhật lần cuối: 11/06/2026

Khi vợ hoặc chồng cố tình né tránh, bỏ đi không rõ tung tích hoặc đang ở nước ngoài và cắt liên lạc, nhiều người lo rằng mình sẽ mãi mắc kẹt trong cuộc hôn nhân. Thực tế, ly hôn đơn phương vắng mặt hoàn toàn có thể thực hiện được nếu nắm đúng điều kiện và thủ tục. Bài viết này giải thích khi nào Tòa xét xử vắng mặt, cách xử lý khi đối phương ở nước ngoài hoặc giấu địa chỉ, và một thay đổi quan trọng về thẩm quyền Tòa án kể từ ngày 01/7/2025 mà nhiều bài viết cũ chưa cập nhật.

Ly hôn đơn phương vắng mặt có được không?

Quyền yêu cầu ly hôn được ghi nhận tại Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Khi một bên yêu cầu ly hôn, Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 cho phép Tòa giải quyết nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.

Việc đối phương vắng mặt không phải là lý do để Tòa từ chối. Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Tòa vẫn xét xử trong ba nhóm trường hợp: đương sự có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; đương sự vắng mặt nhưng có người đại diện tham gia; hoặc đương sự được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng. Nói cách khác, một người không thể “khóa” cuộc hôn nhân bằng cách trốn tránh Tòa án.

Tòa xét xử vắng mặt trong những trường hợp nào?

Khi bị đơn cố tình vắng mặt hoặc trốn tránh

Đây là tình huống phổ biến nhất: người chồng hoặc vợ không đồng ý ly hôn nên không đến hòa giải, không nhận giấy triệu tập. Theo Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, lần triệu tập hợp lệ thứ nhất nếu bị đơn vắng mặt thì Tòa hoãn phiên tòa. Đến lần triệu tập hợp lệ thứ hai, nếu bị đơn vẫn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, Tòa sẽ xét xử vắng mặt. Việc né tránh chỉ làm chậm chứ không ngăn được kết quả.

Khi nguyên đơn (người nộp đơn) muốn vắng mặt

Nếu bạn là người khởi kiện nhưng đang ở xa, bận công tác hoặc đang điều trị bệnh, bạn có quyền nộp đơn đề nghị xét xử vắng mặt theo Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Tuy nhiên cần lưu ý: nếu nguyên đơn vắng mặt mà không có đơn đề nghị và được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai, Tòa có thể đình chỉ giải quyết vụ án và coi như người đó từ bỏ việc khởi kiện. Vì vậy, đơn đề nghị xét xử vắng mặt là bắt buộc nếu bạn không thể có mặt.

Khi đối phương đã bị tuyên bố mất tích

Trường hợp vợ hoặc chồng biệt tích lâu năm, người còn lại có thể yêu cầu Tòa tuyên bố mất tích trước, rồi yêu cầu ly hôn. Khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định: khi vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn. Đây là con đường dành cho tình huống mất liên lạc hoàn toàn, không xác định được nơi cư trú.

Vợ/chồng ở nước ngoài hoặc không rõ địa chỉ thì ly hôn thế nào?

Niêm yết công khai khi không tống đạt được giấy tờ

Khi không thể giao trực tiếp giấy triệu tập cho bị đơn, Tòa áp dụng thủ tục niêm yết công khai theo Điều 177, 178, 179 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Văn bản tố tụng được niêm yết tại trụ sở Tòa án, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú cuối cùng của bị đơn và tại nơi cư trú đó. Theo khoản 3 Điều 179, thời hạn niêm yết công khai là 15 ngày kể từ ngày niêm yết. Hết thời hạn này mà bị đơn không phản hồi, Tòa có cơ sở tiếp tục giải quyết.

Ủy thác tư pháp khi bị đơn ở nước ngoài

Với bị đơn đang ở nước ngoài, Tòa thực hiện tống đạt qua đường ủy thác tư pháp theo Điều 474 đến Điều 477 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nếu không nhận được kết quả tống đạt và bị đơn ở nước ngoài không có đơn xin xét xử vắng mặt, theo khoản 4 Điều 477, Tòa hoãn phiên tòa và đề nghị cơ quan có thẩm quyền thông báo; sau khi đã thực hiện đầy đủ các thủ tục mà vẫn không có kết quả thì Tòa tiếp tục giải quyết. Đây là lý do các vụ có yếu tố nước ngoài thường kéo dài hơn vụ trong nước.

Khi bị đơn cố tình giấu địa chỉ

Nếu bị đơn là người Việt Nam ở nước ngoài nhưng không rõ địa chỉ, Điều 10 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP (ban hành 16/5/2024, hiệu lực 01/7/2024) hướng dẫn rõ: “Trường hợp Tòa án đã yêu cầu đến lần thứ hai mà người thân thích của họ không cung cấp địa chỉ của bị đơn cho Tòa án, không thực hiện yêu cầu của Tòa án thông báo cho bị đơn biết thì Tòa án tiếp tục giải quyết, xét xử vắng mặt bị đơn theo thủ tục chung.” Quy định này khép lại lối né tránh bằng cách “ẩn” qua người thân.

Ví dụ tình huống thực tế: Chị H. có chồng đi xuất khẩu lao động tại Hàn Quốc rồi cắt liên lạc; chị chỉ biết địa chỉ cư trú cuối cùng của chồng tại Việt Nam. Theo Điều 10 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, Tòa yêu cầu người thân thích của chồng cung cấp địa chỉ và thông báo cho bị đơn; sau hai lần không hợp tác, Tòa tiếp tục giải quyết và xét xử vắng mặt bị đơn theo thủ tục chung.

Nếu bạn rơi vào nhóm này, tham khảo thêm bài tư vấn ly hôn có yếu tố nước ngoài và thủ tục ly hôn với người ở nước ngoài để chuẩn bị hồ sơ phù hợp.

Sau cải cách 01/7/2025, nộp đơn ly hôn vắng mặt ở Tòa án nào?

Tòa án nhân dân khu vực thay Tòa án nhân dân cấp huyện

Ngày 24/6/2025, Quốc hội thông qua Luật số 81/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, có hiệu lực từ 01/7/2025. Theo đó, hệ thống bỏ Tòa án nhân dân cấp huyện và Tòa án nhân dân cấp cao, sắp xếp lại còn ba cấp: Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân khu vực. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thành lập 355 Tòa án nhân dân khu vực tại 34 tỉnh, thành phố theo Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025; Tòa án nhân dân khu vực kế thừa quyền và nghĩa vụ của Tòa án nhân dân cấp huyện trước đây.

Cùng thời điểm, Luật số 85/2025/QH15 sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự, giao Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm các tranh chấp và yêu cầu về hôn nhân gia đình. Một điểm mới đáng chú ý: cơ chế phân cấp không còn tách riêng “vụ có yếu tố nước ngoài” như trước. Các vụ hôn nhân gia đình có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài, hoặc cần ủy thác tư pháp ra nước ngoài (trước đây thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh) nay thuộc thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực.

Xác định đúng Tòa án theo nơi cư trú bị đơn sau sáp nhập tỉnh

Trong ly hôn đơn phương, đơn được nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc. Từ năm 2025, cả nước sắp xếp lại còn 34 tỉnh, thành phố theo Nghị quyết 202/2025/QH15. Vì vậy, bạn cần xác định lại đúng Tòa án nhân dân khu vực theo địa giới hành chính mới và ghi đúng tên đơn vị hành chính trong đơn khởi kiện để tránh hồ sơ bị trả lại do sai thẩm quyền.

Thủ tục, hồ sơ, thời gian và án phí ly hôn vắng mặt?

Hồ sơ cần chuẩn bị

Bộ hồ sơ cơ bản gồm: đơn khởi kiện ly hôn; bản chính giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (nếu mất thì xin trích lục); bản sao căn cước công dân của nguyên đơn; giấy tờ xác nhận nơi cư trú của bị đơn; bản sao giấy khai sinh của con (nếu có yêu cầu về con); và giấy tờ về tài sản (nếu có tranh chấp). Với bị đơn ở nước ngoài, cần bổ sung thông tin về địa chỉ cuối cùng và các tài liệu phục vụ tống đạt, ủy thác tư pháp.

Các bước và thời gian giải quyết

Quy trình gồm: nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền; Tòa xem xét và thụ lý, thông báo nộp tạm ứng án phí; tống đạt, triệu tập (hoặc niêm yết, ủy thác nếu vắng mặt); hòa giải; và xét xử. Với vụ trong nước có yếu tố vắng mặt, thời gian thường kéo dài 4–6 tháng do phải triệu tập hợp lệ hai lần. Với vụ phải ủy thác tư pháp ra nước ngoài, thời gian thường kéo dài hơn nhiều, có thể 12–24 tháng tùy theo nước liên quan có hay không có hiệp định tương trợ tư pháp với Việt Nam. Đây là ước lượng thực tiễn, thời gian cụ thể phụ thuộc từng hồ sơ.

Án phí ly hôn vắng mặt

Theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ ly hôn không có giá ngạch là 300.000 đồng. Nguyên đơn là người phải chịu án phí ly hôn, không phụ thuộc vào việc Tòa có chấp nhận yêu cầu hay không. Nếu vụ việc có tranh chấp tài sản, sẽ cộng thêm án phí có giá ngạch tính theo giá trị phần tài sản được chia. Riêng chi phí ủy thác tư pháp ra nước ngoài (dịch thuật, hợp pháp hóa lãnh sự…) do người yêu cầu chịu theo quy định hiện hành.

Bạn có thể tham khảo chi tiết tại bài án phí, chi phí ly hôn và ly hôn mất bao lâu thì có quyết định để dự trù thời gian và chi phí sát với trường hợp của mình.

Những sai lầm khiến đơn bị từ chối và lời khuyên từ luật sư?

Trong thực tế, nhiều hồ sơ ly hôn vắng mặt bị kéo dài hoặc trả lại vì những lý do có thể tránh được. Thứ nhất là nộp đơn sai thẩm quyền — vẫn nộp ở “tòa cấp huyện” hoặc “tòa cấp tỉnh” theo thông tin cũ thay vì Tòa án nhân dân khu vực. Thứ hai là khai địa chỉ bị đơn không chính xác, khiến việc tống đạt và niêm yết kéo dài. Thứ ba là thiếu chứng cứ chứng minh hôn nhân trầm trọng theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Một điểm rất hay bị hiểu nhầm: trong vụ ly hôn, bạn không được ủy quyền cho người khác (kể cả luật sư) tham gia tố tụng thay mình, vì ly hôn gắn với quyền nhân thân theo khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Luật sư có thể hỗ trợ soạn hồ sơ, nộp đơn và bảo vệ quyền lợi, nhưng nếu bạn không thể có mặt thì phải nộp đơn đề nghị xét xử vắng mặt chứ không phải giấy ủy quyền tham gia phiên tòa.

Câu hỏi thường gặp

Ly hôn đơn phương vắng mặt mấy lần thì Tòa xử?

Tòa triệu tập hợp lệ hai lần. Nếu bị đơn vắng mặt lần thứ nhất, Tòa hoãn phiên tòa. Đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng, Tòa sẽ xét xử vắng mặt theo Điều 227 và Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Không biết địa chỉ của bị đơn có ly hôn được không?

Được. Tòa sẽ áp dụng thủ tục niêm yết công khai theo Điều 177–179 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nếu bị đơn cố tình giấu địa chỉ qua người thân thích, Tòa vẫn tiếp tục giải quyết và xét xử vắng mặt theo Điều 10 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP.

Vợ/chồng ở nước ngoài không liên lạc thì ly hôn thế nào?

Tòa tống đạt giấy tờ qua ủy thác tư pháp theo Điều 474–477 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nếu không có kết quả và bị đơn không có đơn xin xét xử vắng mặt, sau khi hoàn tất các thủ tục theo khoản 4 Điều 477, Tòa tiếp tục giải quyết. Vụ việc loại này thường kéo dài hơn vụ trong nước.

Án phí ly hôn vắng mặt là bao nhiêu?

Án phí sơ thẩm là 300.000 đồng nếu không có tranh chấp tài sản, theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Nếu có tranh chấp tài sản thì cộng thêm án phí có giá ngạch theo giá trị tài sản được chia. Nguyên đơn là người chịu án phí ly hôn.

Sau khi bỏ Tòa án cấp huyện thì nộp đơn ly hôn ở đâu?

Từ ngày 01/7/2025, đơn ly hôn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc, theo Luật số 81/2025/QH15 và Luật số 85/2025/QH15. Tòa án nhân dân khu vực kế thừa thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện trước đây và giải quyết cả vụ có yếu tố nước ngoài.

Kết luận

Ly hôn đơn phương vắng mặt là hoàn toàn khả thi: dù đối phương trốn tránh, giấu địa chỉ hay ở nước ngoài, pháp luật đều có cơ chế để Tòa xét xử vắng mặt theo Điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Điều cần lưu ý nhất hiện nay là nộp đúng Tòa án nhân dân khu vực theo quy định có hiệu lực từ 01/7/2025. Nếu trường hợp của bạn phức tạp, hãy tham khảo thêm thủ tục ly hôn đơn phương hoặc liên hệ luật sư để được tư vấn theo hồ sơ cụ thể.

Thông tin trong bài được tổng hợp theo quy định pháp luật tính đến ngày cập nhật; với những tình huống đang trong giai đoạn chuyển tiếp, bạn nên kiểm tra trực tiếp với Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc tham khảo ý kiến luật sư.