Bỏ qua nội dung 
Tuổi chịu trách nhiệm hình sự là một trong những quy định nền tảng của pháp luật hình sự Việt Nam, xác định ai có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thực hiện hành vi phạm tội. Theo Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ chịu trách nhiệm hình sự về một số tội danh rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng; còn người dưới 14 tuổi không chịu trách nhiệm hình sự. Đặc biệt từ ngày 01/01/2026, Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 (số 59/2024/QH15) chính thức có hiệu lực, thay đổi toàn bộ cách thức xử lý người chưa thành niên phạm tội với 12 biện pháp xử lý chuyển hướng và mức hình phạt tù giảm đáng kể. Bài viết này cung cấp toàn bộ thông tin pháp lý chính xác, cập nhật mới nhất năm 2026 để bạn hiểu rõ quyền lợi và hướng xử lý phù hợp.
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 12 BLHS 2015 là bao nhiêu?
- 28 tội danh áp dụng cho người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi là những tội gì?
- Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 thay đổi những gì từ 01/01/2026?
- Dưới 14 tuổi phạm tội — xử lý thế nào khi không chịu TNHS?
- Từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi — khi nào bị truy cứu hình sự?
- Từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi — hình phạt tù tối đa là bao nhiêu?
- Bạn là người bị hại — cần làm gì khi bị người chưa thành niên gây thiệt hại?
- Xác định tuổi khi không có giấy tờ hộ tịch — pháp luật quy định ra sao?
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- Kết luận
Tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 12 BLHS 2015 là bao nhiêu?
Theo Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), tuổi chịu trách nhiệm hình sự được chia thành hai ngưỡng chính: đủ 14 tuổi và đủ 16 tuổi — tương ứng với phạm vi tội danh và mức độ chịu trách nhiệm khác nhau. Người dưới 14 tuổi không chịu trách nhiệm hình sự trong mọi trường hợp.
Bảng dưới đây tổng hợp toàn bộ 4 nhóm tuổi theo quy định hiện hành:
| Nhóm tuổi | Phạm vi chịu TNHS | Căn cứ pháp lý | Hình thức xử lý |
|---|---|---|---|
| Dưới 14 tuổi | Không chịu TNHS về bất kỳ tội danh nào | Khoản 1 Điều 12 BLHS 2015 | Xử lý hành chính, giáo dục tại gia đình hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc |
| Đủ 14 — dưới 16 tuổi | Chỉ chịu TNHS về 28 tội danh rất nghiêm trọng/đặc biệt nghiêm trọng | Khoản 2 Điều 12 BLHS 2015 | Bị truy cứu TNHS với hình phạt giảm nhẹ, hoặc xử lý chuyển hướng |
| Đủ 16 — dưới 18 tuổi | Chịu TNHS về mọi tội phạm | Khoản 1 Điều 12 BLHS 2015 | Bị truy cứu TNHS với hình phạt giảm nhẹ theo Luật TPNCTN 2024 |
| Từ đủ 18 tuổi trở lên | Chịu TNHS đầy đủ về mọi tội phạm | BLHS 2015 | Xét xử theo thủ tục thông thường, không được giảm nhẹ đặc biệt vì lý do tuổi |
Lưu ý quan trọng: “Đủ tuổi” được tính theo ngày sinh cụ thể, không phải năm sinh. Ví dụ: người sinh ngày 15/3/2010 chỉ được coi là “đủ 14 tuổi” từ ngày 15/3/2024 trở đi — không phải từ ngày 1/1/2024.
Trách nhiệm hình sự là gì và tại sao tuổi lại quan trọng?
Trách nhiệm hình sự là hậu quả pháp lý bất lợi mà Nhà nước áp đặt lên người thực hiện hành vi phạm tội, thể hiện qua việc bị truy tố, xét xử và chịu hình phạt (phạt tù, phạt tiền, cải tạo không giam giữ…). Pháp luật xác định ngưỡng tuổi chịu TNHS vì trẻ em và người chưa thành niên chưa phát triển đầy đủ về nhận thức và khả năng kiểm soát hành vi — do đó cần có chính sách xử lý nhân đạo, ưu tiên giáo dục và phục hồi hơn trừng phạt.
28 tội danh áp dụng cho người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi là những tội gì?
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ bị truy cứu TNHS khi phạm đúng một trong 28 tội danh được liệt kê tại Khoản 2 Điều 12 BLHS 2015, và hành vi đó phải thuộc loại tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Nếu phạm tội không nằm trong danh sách này hoặc chỉ ở mức ít nghiêm trọng/nghiêm trọng, sẽ không bị xử lý hình sự.
| Nhóm tội danh | Các điều luật cụ thể |
|---|---|
| Xâm phạm tính mạng, sức khỏe | Điều 123 (Giết người); Điều 134 (Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe) |
| Xâm phạm tình dục | Điều 141 (Hiếp dâm); Điều 142 (Hiếp dâm người dưới 16 tuổi); Điều 143 (Cưỡng dâm); Điều 144 (Cưỡng dâm người từ 13 đến dưới 16 tuổi) |
| Mua bán người | Điều 150 (Mua bán người); Điều 151 (Mua bán người dưới 16 tuổi) |
| Xâm phạm tài sản | Điều 168 (Cướp tài sản); Điều 169 (Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản); Điều 170 (Cưỡng đoạt tài sản); Điều 171 (Cướp giật tài sản); Điều 173 (Trộm cắp tài sản); Điều 178 (Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản) |
| Ma túy | Điều 248 (Sản xuất trái phép chất ma túy); Điều 249 (Tàng trữ trái phép chất ma túy); Điều 250 (Vận chuyển trái phép chất ma túy); Điều 251 (Mua bán trái phép chất ma túy); Điều 252 (Chiếm đoạt chất ma túy) |
| Giao thông | Điều 265 (Tổ chức đua xe trái phép); Điều 266 (Đua xe trái phép) |
| Môi trường & công nghệ thông tin | Điều 286 (Lây lan phần mềm độc hại); Điều 287 (Cản trở, gây rối loạn hoạt động mạng máy tính); Điều 289 (Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông); Điều 290 (Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, thiết bị điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản) |
| Khủng bố & vũ khí | Điều 299 (Khủng bố); Điều 303 (Phá hoại công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia); Điều 304 (Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự) |
Cần nắm rõ: Ngay cả khi phạm một trong 28 tội trên, nếu hành vi chỉ thuộc loại ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng (không phải rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng), người 14–16 tuổi vẫn không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ví dụ: trộm cắp tài sản trị giá dưới 50 triệu đồng thường chỉ thuộc tội ít nghiêm trọng.
Bạn không chắc đối tượng gây hại có đủ tuổi bị xử lý hình sự không?
Hãy để luật sư Luật Nam Sơn phân tích cụ thể tình huống của bạn — tư vấn nhanh, chính xác.
Tìm hiểu thêm: CHI PHÍ THUÊ LUẬT SƯ VỤ ÁN HÌNH SỰ LÀ BAO NHIÊU?
Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 thay đổi những gì từ 01/01/2026?
Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 (số 59/2024/QH15) chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đánh dấu bước ngoặt lớn nhất trong lịch sử xử lý người chưa thành niên phạm tội tại Việt Nam. Luật này đã bãi bỏ toàn bộ Chương XII Bộ luật Hình sự 2015 (Điều 91 đến Điều 108) — tức là toàn bộ quy định cũ về xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội — và thay thế bằng một hệ thống quy định hoàn toàn mới, nhân đạo và toàn diện hơn.
12 biện pháp xử lý chuyển hướng mới là gì?
Thay vì trực tiếp truy tố và xét xử, luật mới ưu tiên 12 biện pháp xử lý chuyển hướng (Điều 36 Luật TPNCTN 2024), cho phép áp dụng từ giai đoạn điều tra mà không cần chờ đến tòa án. Đây là thay đổi căn bản nhất, phản ánh triết lý “phục hồi” thay vì “trừng phạt”:
Mức hình phạt tù thay đổi như thế nào so với luật cũ?
Đây là thay đổi trực tiếp ảnh hưởng đến người bị hại và gia đình bị cáo. Luật mới quy định hai mức tùy theo nhóm tội: 5 tội danh đặc biệt nghiêm trọng nhất được áp khung cũ, còn lại giảm đáng kể:
| Nhóm tuổi | BLHS 2015 (Luật cũ — trước 01/01/2026) | Luật TPNCTN 2024 (Luật mới — từ 01/01/2026) |
|---|---|---|
| 16 — dưới 18 tuổi (tội thông thường) | Tối đa 3/4 mức luật định; không quá 18 năm | Giảm Tối đa 3/5 mức luật định; không quá 15 năm |
| 16 — dưới 18 tuổi (5 tội đặc biệt*) | Tối đa 3/4; không quá 18 năm | Giữ nguyên: 3/4; không quá 18 năm |
| 14 — dưới 16 tuổi (tội thông thường) | Tối đa 1/2 mức luật định; không quá 12 năm | Giảm Tối đa 2/5 mức luật định; không quá 9 năm |
| 14 — dưới 16 tuổi (5 tội đặc biệt*) | Tối đa 1/2; không quá 12 năm | Giữ nguyên: 1/2; không quá 12 năm |
| * 5 tội đặc biệt: Giết người (Đ.123); Hiếp dâm (Đ.141); Hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Đ.142); Cưỡng dâm 13–dưới 16 tuổi (Đ.144); Sản xuất trái phép chất ma túy (Đ.248). | ||
Những thay đổi quan trọng khác của Luật TPNCTN 2024
- Án treo tối đa 3 năm (giảm từ 5 năm theo luật cũ)
- Tha tù trước hạn có thể xét bất kỳ lúc nào, không theo đợt cố định
- Luật sư bắt buộc từ giai đoạn xác minh tin báo tội phạm; lời khai không có luật sư không được dùng làm chứng cứ
- Tách vụ án người chưa thành niên ra xét xử riêng (Điều 143)
- Giám sát tại nhà thay thế tạm giam đối với NCTN (Điều 135)
- Quy định hồi tố có lợi: Người đang chấp hành án trên 15 năm (nhóm 16–18 tuổi) hoặc trên 9 năm (nhóm 14–16 tuổi) được điều chỉnh xuống mức tối đa mới
- Văn bản hướng dẫn: Nghị định 355/2025/NĐ-CP; Thông tư liên tịch 12/2025/TTLT (18/12/2025)
Dưới 14 tuổi phạm tội — xử lý thế nào khi không chịu TNHS?
Người dưới 14 tuổi không chịu trách nhiệm hình sự, nhưng không có nghĩa là không bị xử lý gì. Pháp luật vẫn có các biện pháp can thiệp thông qua con đường hành chính và dân sự.
Các biện pháp xử lý hành chính và giáo dục
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi 2020) và Luật TPNCTN 2024, trẻ dưới 14 tuổi thực hiện hành vi nguy hiểm có thể bị áp dụng:
- Giáo dục tại gia đình — Ủy ban nhân dân xã/phường giao cho cha mẹ chịu trách nhiệm quản lý, giáo dục, thời hạn 1 đến 2 năm
- Nhận vào trường giáo dưỡng — Áp dụng với trẻ từ đủ 12 đến dưới 14 tuổi có hành vi nguy hiểm cao, có thể bị đưa vào trường giáo dưỡng theo quyết định của Tòa án
- Biện pháp chăm sóc, thay thế — Giao cho người thân, tổ chức xã hội chăm sóc theo Luật Trẻ em 2016
Cha mẹ có phải bồi thường thiệt hại khi con dưới 14 tuổi gây hại không?
Đây là vấn đề quan trọng nhất với người bị hại. Câu trả lời là có — cha mẹ hoặc người giám hộ phải bồi thường. Theo Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015:
Người chưa đủ 15 tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại. Nếu tài sản của cha mẹ không đủ để bồi thường mà con có tài sản riêng, thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi gây thiệt hại, nếu có tài sản riêng thì bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ thì cha, mẹ bồi thường phần còn thiếu.
Tình huống: Em A (13 tuổi) cùng nhóm bạn đánh em B gây thương tích 25%, thiệt hại về điều trị 30 triệu đồng.
Kết quả pháp lý: Em A không bị truy cứu TNHS vì chưa đủ 14 tuổi. Tuy nhiên, cha mẹ em A có trách nhiệm bồi thường dân sự toàn bộ 30 triệu đồng thiệt hại và có thể phải bồi thường thêm tổn thất tinh thần theo yêu cầu. Gia đình em B hoàn toàn có quyền khởi kiện dân sự để đòi bồi thường.
Bạn hoặc con bạn bị trẻ dưới 14 tuổi gây thương tích hoặc thiệt hại tài sản?
Luật Nam Sơn hỗ trợ bạn khởi kiện dân sự đòi bồi thường, dù đối tượng không đủ tuổi chịu TNHS.
Từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi — khi nào bị truy cứu hình sự?
Nhóm tuổi này phải thỏa mãn đồng thời hai điều kiện mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Thiếu một trong hai điều kiện, hành vi chỉ bị xử lý hành chính hoặc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng.
| Điều kiện | Nội dung yêu cầu |
|---|---|
| Điều kiện 1: Tội danh | Hành vi phải thuộc đúng một trong 28 tội danh quy định tại Khoản 2 Điều 12 BLHS 2015 (xem bảng phân nhóm ở trên) |
| Điều kiện 2: Mức độ nghiêm trọng | Hành vi phải được thực hiện với tình tiết rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng (thường xác định qua mức hình phạt tối đa: rất nghiêm trọng từ 7–15 năm tù; đặc biệt nghiêm trọng trên 15 năm/tù chung thân/tử hình) |
Trường hợp 1: Em C (15 tuổi) cùng nhóm dùng hung khí đánh em D gây thương tích 31% → Tội cố ý gây thương tích (Điều 134), mức thương tích 31% thuộc khoản 2 (khung 2–5 năm tù → tội nghiêm trọng, không đủ điều kiện truy cứu TNHS). Xử lý hành chính, áp dụng biện pháp chuyển hướng.
Trường hợp 2: Em E (15 tuổi) dùng dao đâm em F gây thương tích 65% → Điều 134, mức thương tích từ 61% thuộc khoản 3 (khung 7–14 năm → rất nghiêm trọng, đủ điều kiện). Em E có thể bị truy cứu TNHS, tối đa 9 năm tù theo Luật TPNCTN 2024 mới.
Tìm hiểu thêm: Chi phí thuê Luật sư bào chữa
Khi nào người 14–16 tuổi được áp dụng xử lý chuyển hướng thay vì tù?
Theo Luật TPNCTN 2024, ngay cả khi đủ điều kiện truy cứu TNHS, cơ quan tố tụng ưu tiên xem xét áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng nếu:
- Người chưa thành niên thành thật hối hận, chủ động khắc phục hậu quả
- Được gia đình, nhà trường, cộng đồng bảo lãnh và cam kết giám sát
- Hành vi không thuộc 5 tội danh đặc biệt (giết người, hiếp dâm, sản xuất ma túy…)
- Người bị hại không yêu cầu xử lý hình sự hoặc đồng ý hòa giải
Từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi — hình phạt tù tối đa là bao nhiêu?
Người từ đủ 16 tuổi chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm theo pháp luật. Tuy nhiên, do vẫn là người chưa thành niên, họ được áp dụng mức hình phạt giảm nhẹ đặc biệt theo Luật TPNCTN 2024.
- Phạt tù: Tối đa 3/5 mức luật định, không vượt quá 15 năm (với tội thông thường)
- Phạt tù (5 tội đặc biệt*): Tối đa 3/4 mức luật định, không quá 18 năm
- Không áp dụng: Tử hình, tù chung thân
- Cải tạo không giam giữ: Không quá 1/2 mức luật định
- Án treo: Thời gian thử thách tối đa 3 năm (giảm từ 5 năm)
- Phạt tiền: Chỉ áp dụng nếu người chưa thành niên có thu nhập hoặc tài sản riêng
Tình huống: Em G (17 tuổi) cướp giật điện thoại trị giá 15 triệu đồng, dùng vũ lực nhẹ. Tội cướp giật tài sản (Điều 171), khoản 1 có khung hình phạt từ 1–5 năm tù.
Kết quả theo luật mới: Mức tối đa = 5 năm × 3/5 = 3 năm tù. Nếu thành khẩn hối lỗi, bồi thường, lần đầu phạm tội → có thể được xem xét án treo tối đa 3 năm, hoặc áp dụng biện pháp chuyển hướng nếu đủ điều kiện.
Trường hợp nào người chưa thành niên được miễn TNHS?
Theo Điều 91 BLHS cũ (nay chuyển sang Luật TPNCTN 2024), người chưa thành niên phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng các điều kiện:
- Phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng do vô ý gây ra
- Hoặc phạm tội nghiêm trọng, rất nghiêm trọng nhưng có nhiều tình tiết giảm nhẹ, tự thú, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện khắc phục hậu quả
- Được gia đình hoặc cơ quan/tổ chức nhận giám sát, giáo dục
Bạn là người bị hại — cần làm gì khi bị người chưa thành niên gây thiệt hại?
Nhiều người bị hại cảm thấy bất lực khi biết đối tượng gây hại còn nhỏ tuổi. Thực tế, pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của bạn đầy đủ thông qua cả hai con đường: hình sự và dân sự. Điều quan trọng là bạn cần hành động đúng hướng và kịp thời.
Quyền yêu cầu bồi thường dân sự — áp dụng với mọi nhóm tuổi
Bất kể đối tượng gây hại bao nhiêu tuổi, bạn luôn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự 2015. Trách nhiệm bồi thường thuộc về:
- Cha mẹ/người giám hộ (nếu dưới 15 tuổi, hoặc 15–18 tuổi thiếu tài sản)
- Chính người gây hại (nếu từ 15 tuổi trở lên và có tài sản riêng)
- Nhà trường/cơ sở giáo dục (nếu sự việc xảy ra trong thời gian nhà trường quản lý — Điều 599 BLDS 2015)
Quyền yêu cầu truy cứu hình sự — khi đối tượng đủ điều kiện
Nếu đối tượng đủ 14 tuổi và hành vi thỏa mãn điều kiện TNHS, bạn có quyền:
Lưu ý đặc biệt: Khi cơ quan điều tra áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng cho người chưa thành niên, ý kiến của người bị hại được xem xét — đặc biệt biện pháp “xin lỗi bị hại” và “bồi thường thiệt hại” có thể được áp dụng song song, mang lại quyền lợi trực tiếp cho bạn mà không cần qua xét xử kéo dài.
Chúng tôi cung cấp hỗ trợ pháp lý toàn diện cho người bị hại trong các vụ việc liên quan đến người chưa thành niên: tư vấn xác định quyền lợi, hỗ trợ tố giác, bảo tồn bằng chứng, tham gia tố tụng, và khởi kiện dân sự đòi bồi thường.
🏢 Trụ sở: 141 Nguyễn Thị Nhung, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
🌐 Chi nhánh: Hà Nội | Khánh Hòa (Nha Trang) | Quảng Ngãi
📞 Hotline: 0889.181.585 — 0932.263.419
💬 Zalo: Nhắn tin tư vấn tại đây
Xác định tuổi khi không có giấy tờ hộ tịch — pháp luật quy định ra sao?
Trong thực tế, nhiều trường hợp đối tượng phạm tội không có giấy khai sinh, hoặc giấy tờ mâu thuẫn về ngày sinh. Đây là vấn đề pháp lý phức tạp ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định có hay không chịu TNHS.
Theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao và Luật TPNCTN 2024:
- Ưu tiên giấy khai sinh là căn cứ xác định tuổi chính thức
- Nếu không có giấy khai sinh, dùng hồ sơ học bạ, giấy chứng nhận tiêm chủng, hoặc hồ sơ y tế
- Nếu không có bất kỳ giấy tờ nào, tiến hành giám định y tế (giám định tuổi) để xác định độ tuổi sinh học
- Nguyên tắc có lợi: Khi giám định cho kết quả dao động (ví dụ 13–15 tuổi), cơ quan tố tụng lấy mốc tuổi thấp hơn để áp dụng — tức là bất lợi hơn cho việc truy cứu TNHS và có lợi hơn cho bị cáo
- Nếu còn nghi ngờ sau giám định, áp dụng nguyên tắc in dubio pro reo: suy đoán theo hướng có lợi nhất cho bị cáo
Ảnh hưởng thực tế với người bị hại: Nguyên tắc suy đoán có lợi nghĩa là nếu không xác định được chính xác tuổi, đối tượng gây hại có thể được xử lý nhẹ hơn hoặc không bị truy cứu TNHS. Đây là lý do người bị hại cần thuê luật sư hỗ trợ ngay từ sớm để đảm bảo quyền lợi được bảo vệ đầy đủ nhất có thể.
Câu hỏi thường gặp về tuổi chịu trách nhiệm hình sự
Theo Điều 12 BLHS 2015 (sửa đổi 2017), có hai ngưỡng tuổi: Từ đủ 14 tuổi bắt đầu có thể chịu TNHS (chỉ với 28 tội danh rất nghiêm trọng/đặc biệt nghiêm trọng). Từ đủ 16 tuổi phải chịu TNHS về mọi tội phạm. Người dưới 14 tuổi không chịu TNHS trong bất kỳ trường hợp nào. Các ngưỡng này vẫn giữ nguyên sau Luật TPNCTN 2024.
Không bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, có thể bị áp dụng biện pháp giáo dục tại gia đình hoặc đưa vào trường giáo dưỡng (nếu từ đủ 12 tuổi). Quan trọng hơn, cha mẹ hoặc người giám hộ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại về sức khỏe, thu nhập bị mất, chi phí điều trị cho người bị hại theo Điều 586, 590 BLDS 2015. Người bị hại hoàn toàn có quyền khởi kiện dân sự.
Có thể bị phạt tù. Từ 01/01/2026, theo Luật TPNCTN 2024, mức tù tối đa là 3/5 mức luật định và không quá 15 năm (với tội thông thường). Riêng 5 tội đặc biệt (giết người, hiếp dâm, hiếp dâm người dưới 16, cưỡng dâm 13–16 tuổi, sản xuất ma túy) vẫn tối đa 3/4 và không quá 18 năm. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng ưu tiên xem xét các biện pháp xử lý chuyển hướng thay thế nếu đủ điều kiện.
Kết luận — Tổng hợp quy định tuổi chịu TNHS cập nhật 2026
Quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam từ ngày 01/01/2026 có sự thay đổi quan trọng: ngưỡng tuổi theo Điều 12 BLHS 2015 vẫn giữ nguyên (14 tuổi và 16 tuổi), nhưng cơ chế xử lý sau khi xác định TNHS đã thay đổi căn bản theo Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024.
- Dưới 14 tuổi: Không chịu TNHS, nhưng cha mẹ/giám hộ phải bồi thường dân sự toàn bộ
- Đủ 14–dưới 16 tuổi: Chỉ chịu TNHS với 28 tội danh rất/đặc biệt nghiêm trọng; tối đa 9 năm tù (tội thông thường) theo luật mới
- Đủ 16–dưới 18 tuổi: Chịu TNHS mọi tội; tối đa 15 năm tù (tội thông thường) theo luật mới
- Luật TPNCTN 2024 (hiệu lực 01/01/2026): Ưu tiên 12 biện pháp xử lý chuyển hướng, giảm mức hình phạt, bảo đảm luật sư bắt buộc
- Người bị hại: Luôn có quyền yêu cầu bồi thường dân sự dù đối tượng ở bất kỳ nhóm tuổi nào
Nếu bạn đang là người bị hại bởi hành vi của người chưa thành niên, hoặc gia đình có người chưa thành niên liên quan đến vụ việc hình sự, điều quan trọng nhất là tìm kiếm hỗ trợ pháp lý sớm để bảo vệ quyền lợi tốt nhất theo các quy định mới nhất.
Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự và tư pháp người chưa thành niên, Luật Nam Sơn sẵn sàng đồng hành cùng bạn — từ tư vấn ban đầu đến bảo vệ quyền lợi xuyên suốt quá trình tố tụng.
🏢 Trụ sở chính: 141 Nguyễn Thị Nhung, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
🌐 Chi nhánh: Hà Nội | Khánh Hòa (86B Quang Trung, Nha Trang) | Quảng Ngãi
📞 Hotline: 0889.181.585 | 0932.263.419
